مقدمه‌و هدف: صنعت بانکداری با دیجیتالی شدن خدمات، با تهدیدات سایبری بی‌سابقه‌ای مواجه شده است. بیش از ۸۸٪ از نقض‌های داده در سازمان‌های مالی ریشه در خطای انسانی دارد. معماری اعتماد صفر (Zero Trust) به عنوان یک پارادایم امنیتی نوین مطرح شده، اما پیاده‌سازی موفق آن صرفاً یک پروژه فنی نیست و نیازمند تحول فرهنگی و همراهی کارکنان است. هدف این پژوهش، بررسی و تبیین نقش آموزش کارکنان بانک در پیاده‌سازی موفق معماری اعتماد صفر برای حفاظت از داده‌های حساس مشتریان است.
روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد مرور سیستماتیک و تحلیل محتوا انجام شده است. منابع مورد بررسی شامل مقالات علمی معتبر، گزارش‌های مؤسسات بین‌المللی امنیتی و پژوهش‌های داخلی در حوزه بانکداری ایران است.
یافته ها: آموزش کارکنان بانک در چهار سطح ضروری است: آموزش اصول پایه اعتماد صفر برای همه کارکنان، آموزش فنی (احراز هویت چندعاملی و مدیریت دسترسی) برای تیم فناوری اطلاعات، آموزش رفتاری (فرهنگ امنیتی و گزارش‌دهی) برای همه، و شبیه‌سازی حملات (فیشینگ و مهندسی اجتماعی) برای سنجش عملی. چالش‌های اصلی شامل مقاومت فرهنگی، کمبود زمان و منابع، تفاوت سطح دانش فنی پرسنل و نیاز به آموزش مستمر است. راهکارهای عملی شامل برگزاری کارگاه‌های دوره‌ای، استفاده از سیستم مدیریت یادگیری، ارزیابی و آزمون دوره‌ای، سیستم تشویق و جریمه هوشمند، و ایجاد تیم واکنش سریع امنیتی است.
نتیجه گیری: پیاده‌سازی موفق اعتماد صفر در بانک‌ها نیازمند یک رویکرد جامع و چندلایه به آموزش است. سرمایه‌گذاری روی آموزش کارکنان، نه یک هزینه اضافی، بلکه یک ضرورت حیاتی است. مدل پیشنهادی شامل شش فاز (آماده‌سازی، آموزش پایه، آموزش فنی، آموزش رفتاری، شبیه‌سازی، و تثبیت و بهبود) می‌تواند فرهنگ امنیتی پایدار در بانک‌ها ایجاد کند و خطاهای انسانی را به طور معناداری کاهش دهد.