فصلنامه  انگاره های نو در تحقیقات آموزشی

فصلنامه انگاره های نو در تحقیقات آموزشی

پیش‌بینی فرسودگی شغلی مدیران و معاونین بر اساس فشار روانی ناشی از کار و ذهن‌آگاهی آنان در مدارس مقاطع ابتدایی شهرستان کازرون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران Khosrovani.m@iau.ac.ir
چکیده
مقدمه و هدف: فرسودگی شغلی مدیران آموزشی می‌تواند کیفیت تصمیم‌گیری، روابط حرفه‌ای و اثربخشی مدرسه را تضعیف کند. پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی فرسودگی شغلی مدیران و معاونین مدارس ابتدایی شهرستان کازرون بر اساس فشار روانی ناشی از کار و ذهن‌آگاهی آنان انجام شد.
روش‌شناسی پژوهش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل همه مدیران و معاونین مقطع ابتدایی شهرستان کازرون به تعداد ۱۱۷ نفر بود که به دلیل محدود بودن جامعه، به روش سرشماری بررسی شدند. داده‌ها با پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش، پرسشنامه فشار روانی ناشی از کار و پرسشنامه پنج‌وجهی ذهن‌آگاهی بائر و همکاران گردآوری شد. روایی محتوایی ابزارها با نظر متخصصان بررسی و ضرایب آلفای کرونباخ برای فشار روانی ناشی از کار، ذهن‌آگاهی و فرسودگی شغلی به ترتیب 86/0، 91/0 و 83/0 به دست آمد.
یافته‌ها: مدل رگرسیون فشار روانی ناشی از کار معنادار بود و ۵۶ درصد از واریانس فرسودگی شغلی را تبیین کرد.در این مدل، زمان کار با بتای 42/0 بیشترین سهم را در پیش‌بینی فرسودگی شغلی داشت و پس از آن سیاست سازمانیبا بتای 23/0، روابط بین‌فردی با بتای 17/0، جایگاه سازمانی با بتای 16/0و عوامل محیطی با بتای 11/0 قرار گرفتند؛ سهم عوامل شخصی معنادار نبود.مدل ذهن‌آگاهی نیز معنادار بود و ۷۶ درصد از واریانس فرسودگی شغلی را تبیین کرد. در این مدل، عدم واکنش به تجارب درونی بتا مساوی با 39/0 قوی‌ترین پیش‌بین بود و پس از آن عمل با آگاهی بتای 34/0 و عدم قضاوت نسبت به تجارب درونی با بتای 28/0 قرار گرفتند؛ در مقابل، مشاهده و توصیف سهم منحصربه‌فرد معناداری در پیش‌بینی فرسودگی شغلی نداشتند.
نتیجه‌گیری: بازنگری در حجم و زمان کار، شفاف‌سازی رویه‌های سازمانی و آموزش مهارت‌های ذهن‌آگاهی می‌تواند به عنوان محورهای مداخله‌ای برای کاهش آسیب‌پذیری نسبت به فرسودگی شغلی مورد توجه قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات