مقدمه و هدف:با گسترش فناوری، آموزش الکترونیکی رایج شد اما چالش‌هایی مانند کاهش تعاملات انسانی را به همراه داشت. در پاسخ، رویکرد آموزش ترکیبی به‌عنوان تلفیقی از آموزش حضوری و برخط مطرح گردید. هدف این پژوهش، بررسی مبانی، مدل‌ها و اثربخشی آموزش ترکیبی در نظام‌های آموزشی است.
روش شناسی پژوهش: . پژوهش پیش رو از نظر روش، در زمره تحقیقات توصیفی-تحلیلی قرار می‌گیرد. داده‌های مورد نیاز با استفاده از روش اسنادی (کتابخانه‌ای) و با مرور منابع مکتوب و دیجیتال گردآوری شده‌اند.
یافته ها: یافته‌ها نشان می‌دهد آموزش ترکیبی با تلفیق یادگیری حضوری و برخط، ضمن بهره‌مندی از مزایایی چون انعطاف‌پذیری، تعامل بیشتر و خودآموزی، به رویکردی مؤثر در نظام‌های آموزشی تبدیل شده است. مدل‌های مختلفی برای این رویکرد وجود دارد که مدل حضوری‌محور و مدل‌های خطی (جریان برنامه) و غیرخطی (شعاعی) از آن جمله هستند. مرور پژوهش‌های پیشین حاکی از آن است که یادگیری ترکیبی در مقایسه با روش‌های سنتی و صرفاً الکترونیکی، تأثیر مثبت و معناداری بر افزایش یادگیری، پیشرفت تحصیلی، رضایت‌مندی و انگیزه فراگیران دارد. همچنین عواملی مانند کیفیت طراحی آموزشی، استفاده از مدل‌های مناسب (به‌ویژه مدل خطی) و تأمین نیازهای خودتعیین‌گری (خودمختاری، شایستگی و ارتباط) در اثربخشی این رویکرد نقش کلیدی دارند. با وجود چالش‌هایی نظیر مدیریت زمان و مسائل فناوری، آموزش ترکیبی به دلیل کارایی و اثربخشی بالاتر، به‌عنوان رویکردی غالب در آموزش‌های امروزی موردتأکید است.
نتیجه گیری: آموزش ترکیبی با تلفیق هوشمندانه آموزش حضوری و برخط، رویکردی مؤثر و انعطاف‌پذیر برای ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش رضایت‌مندی و پاسخگویی به نیازهای متنوع فراگیران است. موفقیت این رویکرد مستلزم طراحی آموزشی مناسب، توجه به عوامل فناورانه و ارزشیابی مستمر می‌باشد.