مقدمه‌و هدف: اضطراب و سطوح بالای آن علاوه بر مشکلات روانشناختی، می‏تواند بر مسائل آموزشی و تحصیلی دانش‏آموزان نیز تأثیرگذار باشد. این پژوهش با هدف پیش‏بینی اضطراب تحصیلی براساس طرحواره‏های شناختی ناسازگار و ادراک از محیط مدرسه در دانش‏آموزان پسر دوره متوسطه اول انجام شد.
روش‌شناسی پژوهش: پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‏آموزان پسر دوره متوسطه اول عالی‏شهر واقع در استان بوشهر در سال تحصیلی 1401-1400 بود. با نمونه‏گیری تصادفی خوشه‏ای چندمرحله‏ای تعداد 234 نفر انتخاب شد و به ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اضطراب تحصیلی (ساراسون، 1957)، طرحواره ناسازگار فرم کوتاه (یانگ، 2005) و مقیاس ادراک از محیط مدرسه (جنتری و همکاران، 2002) پاسخ دادند. داده‏ها با روش‏های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره و نرم‏افزار SPSS نسخه 26 انجام شد.
یافته‏ها: یافته‏ها نشان داد که بین نمره کل ادراک از محیط مدرسه و هر یک از ابعاد آن با اضطراب تحصیلی دانش‏آموزان پسر همبستگی منفی و معناداری وجود دارد (05/0>P). این رابطه بین نمره کل طرحواره ناسازگار اولیه و هریک از ابعاد آن با اضطراب تحصیلی دانش‏آموزان پسر مثبت و معنادار بود (05/0>P). ضرایب رگرسیون به روش ورود همزمان نیز نشان داد 33 درصد واریانس اضطراب تحصیلی فراگیران براساس دو متغیر پیش‏بین قابل تبیین می‏باشد.
نتیجه‏گیری: با توجه به نتایج ضرورت داد برنامه‏ریزان و کارشناسان حوزه روانشناسی و علوم تربیتی، به مسائل روانشناختی و نقش آن‏ها در عملکردهای تحصیلی دانش‏ آموزان توجه مبذول دارند.