فصلنامه  انگاره های نو در تحقیقات آموزشی

فصلنامه انگاره های نو در تحقیقات آموزشی

مسئولیت مدنی دولت در قبال خسارات ناشی از تغییر مقررات واردات کالا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه حقوق، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران.
2 * گروه حقوق، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران. (نویسنده مسئول). ایمیل: Mohammad.r.behbahani@iau.ac.ir
چکیده
مقدمه و هدف: تغییر ناگهانی ضوابط ثبت سفارش، تعرفه‌ها و ممنوعیت‌های وارداتی ممکن است برای فعالان اقتصادی خسارت ایجاد کند. این پژوهش با هدف تبیین معیارهای تفکیک ریسک متعارف تجاری از خسارت قابل انتساب به تصمیمات اداری و بررسی حدود مسئولیت مدنی دولت در حقوق ایران با بهره‌گیری از حقوق تطبیقی انجام شده است.
روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تحلیل حقوقی متون انجام شد. مواد قانونی مرتبط، به‌ویژه ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی، ماده ۴ قانون مقررات صادرات و واردات، ماده ۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار و مواد ۱۰ و ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری، همراه با آرای منتخب قضایی و نمونه‌های شناخته‌شده حقوق تطبیقی بررسی شدند. معیار تحلیل، نوع تصمیم، وضعیت حقوقی واردکننده، ضرر و رابطه سببیت بود.
یافته‌ها: صرف تغییر مقررات واردات یا ورود زیان اقتصادی، لزوماً مسئولیت مدنی دولت را ثابت نمی‌کند. در مقابل، نقض تکالیف قانونی اعلام و اجرای مقررات، تعرض به حقوق مکتسبه و احراز ضرر مستقیم و رابطه سببیت می‌توانند مبنای طرح مسئولیت باشند. رویه دیوان عدالت اداری در حمایت از برخی وضعیت‌های ثبت سفارش و اصلاح تبصره ۱ ماده ۱۰ این قانون در سال ۱۴۰۲، در تعیین مسیر رسیدگی به خسارت اهمیت دارند.
نتیجه‌گیری: ارزیابی مسئولیت دولت باید بر مشروعیت و شیوه اجرای مقرره، میزان حمایت قانونی از وضعیت واردکننده، قابل اثبات بودن خسارت و صلاحیت مرجع رسیدگی استوار باشد. اجرای مؤثر تکالیف اطلاع‌رسانی، رعایت حقوق مکتسبه و استفاده از دوره‌های انتقالی می‌تواند از اختلاف‌های ناشی از تغییر مقررات بکاهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات