مقدمه‌و هدف:هدف این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر نقشه مفهومی بر پیشرفت تحصیلی در درس تفکر و سواد رسانه ای دوره ی دوم متوسطه بود.

روش‌شناسی پژوهش: طرح این پژوهش، ترکیبی از نوع آشیانه‌ای آزمایشی و روش پژوهش در بخش کمی شبه آزمایشی،با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و در بخش کیفی، پدیدارشناسی توصیفی بود.جامعه آماری بخش کمی دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه ناحیه یک شهر شیراز بود.از روش نمونه گیری هدفمند 3کلاس درسی (یک کلاس ارائه نقشه مفهومی،یک کلاس ارائه و ساخت نقشه مفهومی و یک کلاس کنترل) به صورت آرایش تصادفی انتخاب شدند.در بخش کیفی ازدانش آموزان دو گروه آزمایش 15نفر به روش هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شدند.در بخش کمی برای ارزیابی میزان یادگیری دانش‌آموزان پیش و پس از مداخله از آزمون پیشرفت تحصیلی معلم ساخته استفاده شد.در بخش کیفی برای کشف سطح ادراک و تجربه دانش‌آموزان در پیش،حین و پس از اجرا از مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه باز پاسخ استفاده شد. روش تحلیل بخش کمی، تحلیل کواریانس و روش تحلیل بخش کیفی تحلیل مضمون بود.

یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ارائه‌ی آموزش مبتنی بر نقشه مفهومی برافزایش نمره‌های پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس تفکر و سواد رسانه ای تأثیر مثبت دارد.

بحث‌ونتیجه‌گیری: نتایج بخش کمی نشان داد که سطح یادگیری دانش آموزان افزایش معناداری نسبت به گروه کنترل داشته است.در بخش کیفی مشخص شد که دانش‌آموزان گروه آزمایشی از شروع تا پایان آموزش در استفاده وساخت نقشه های مفهومی،از سطح بالاتری از درک و تجربه برخوردار شدند.براساس نتایج نهایی استفاده از آموزش مبتنی بر نقشه های مفهومی، میزان یادگیری دانش آموزان را نسبت به روش سنتی افزایش خواهد داد.