دکتر علیرضا قاسمی زاد فصلنامه انگاره های نو در تحقیقات آموزشی 2980-9169 5 15 2026 03 21 The Role of Digital Literacy and Innovative Teaching Methods in Enhancing Teacher Effectiveness نقش سواد دیجیتال و روش‌های نوین تدریس در ارتقای اثربخشی معلمان 1 12 244451 FA شیدا رویین تن کارشناسی ارشدعلوم تربیتی،برنامه ریزی درسی،آموزش و پرورش کازرون sh.roointan@gmail.com Journal Article 2026 02 20 Introduction and Objective: In the digital age, educational systems have undergone fundamental transformations that have changed the role of the teacher from a "knowledge transmitter" to a "learning experience designer." This study aims to synthesize the findings of previous research in the fields of digital literacy, information literacy, and innovative teaching methods, identify the main components, analyze the challenges faced by teachers, and examine the role of these competencies in teacher effectiveness. Methodology: The present study is applied in terms of purpose and qualitative and descriptive-analytical in terms of data nature, conducted using a library-based (documentary) method. Findings: The findings indicate that digital literacy comprises technical-practical components (searching, content creation, online assessment) and attitudinal components (belief, interest, skill). Innovative teaching methods include group discussion, cooperative learning, problem-solving, activity-based teaching, and personalized teaching. The most significant challenges faced by teachers are classified into three levels: structural (lack of equipment, lack of motivational systems), procedural (40-minute time constraints, sudden technical problems), and individual-attitudinal (fear of technology, low self-efficacy, professional isolation). Furthermore, digital literacy and innovative methods have a positive impact on teachers' creativity, self-confidence, and interaction, but this impact reaches its peak when technology serves participatory and dialogue-oriented methods. Conclusion: Digital literacy is not merely a technical concept but a human and attitudinal construct in which "the teacher's belief in their own ability" plays a central role. Software investment (training and attitude change) is more important than hardware investment, and educational innovation does not necessarily require expensive technologies. Overcoming these challenges requires structural redesign of the educational system, creating professional learning communities, and providing emotional and technical support platforms for teachers. مقدمه و هدف: در عصر دیجیتال، نظام‌های آموزشی با تحولاتی بنیادین روبرو شده‌اند که نقش معلم را از «انتقال‌دهنده دانش» به «طراح تجربه یادگیری» تغییر داده است. این پژوهش با هدف بررسی نقش سواد دیجیتال و روش‌های نوین تدریس در ارتقای اثربخشی معلمان انجام شده است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت داده‌ها، کیفی و از نوع توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از روش کتابخانه‌ای (اسنادی) انجام شده است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که سواد دیجیتال دارای مؤلفه‌های فنی-کاربردی (جستجو، تولید محتوا، ارزشیابی آنلاین) و مؤلفه‌های نگرشی (باور، علاقه، مهارت) است. روش‌های نوین تدریس شامل بحث‌گروهی، کار گروهی، حل مسئله، تدریس فعالیت‌محور و تدریس فردی‌شده می‌باشد. مهم‌ترین چالش‌های معلمان در سه سطح ساختاری (کمبود تجهیزات، نبود سیستم انگیزشی)، فرایندی (محدودیت زمانی ۴۰ دقیقه‌ای، مشکلات فنی ناگهانی) و فردی-نگرشی (ترس از فناوری، خودکارآمدی پایین، انزوای حرفه‌ای) طبقه‌بندی می‌شود. همچنین، سواد دیجیتال و روش‌های نوین تأثیر مثبتی بر خلاقیت، اعتمادبه‌نفس و تعامل معلمان دارند، اما این تأثیر زمانی به اوج می‌رسد که فناوری در خدمت روش‌های مشارکتی و گفت‌وگومحور قرار گیرد. نتیجه‌گیری: سواد دیجیتال یک مفهوم صرفاً فنی نیست، بلکه سازه‌ای انسانی و نگرشی است که «باور معلم به توانایی خود» در آن نقشی محوری دارد. سرمایه‌گذاری نرم‌افزاری (آموزش و تغییر نگرش) مهم‌تر از سخت‌افزاری است و نوآوری آموزشی لزوماً به فناوری‌های گرانقیمت نیاز ندارد. برای عبور از چالش‌ها، بازطراحی ساختاری نظام آموزشی، ایجاد جوامع یادگیرنده حرفه‌ای و فراهم کردن بسترهای حمایت عاطفی و فنی از معلمان ضروری است.

http://www.jopre.ir/article_244451_1cbee6ab0d995ed1a1e0034342f54ab9.pdf

دکتر علیرضا قاسمی زاد فصلنامه انگاره های نو در تحقیقات آموزشی 2980-9169 5 15 2026 03 21 The Relationship Between Moral Identity and AI Literacy: Implications for Ethical Engagement in the Age of Intelligent Systems رابطه بین هویت اخلاقی و سواد هوش مصنوعی: پیامدهایی برای تعامل اخلاقی در عصر هوشمند سازی 13 25 244453 FA طیبه احمدی کارشناسی ارشدمشاوره، آموزش و پرورش ناحیه 1شیراز Ahmadita1396@gmail.com Journal Article 2026 03 28 Introduction and Objective: With the expansion of artificial intelligence, understanding users' ethical interaction with this technology has become increasingly important. This study, emphasizing the role of moral identity, examines its relationship with AI literacy and the impact of both on ethical behavior in the use of intelligent systems. Research Methodology: The present study employs a library-based method with a descriptive-analytical approach, drawing on sources from moral psychology, AI ethics, Islamic ethical frameworks, and practical guidelines from the intelligence community. Findings: A review of the sources indicates that moral identity (including the internalization of traits such as fairness, honesty, and responsibility) plays a mediating and moderating role in how AI outputs are interpreted, how ethical risks are assessed, and how decisions are made. While AI systems can simulate moral reasoning, they lack genuine moral agency, consciousness, intention (niyyah), and accountability. Contemporary models of ethical-moral intelligence emphasize that effective AI literacy must integrate three dimensions: technical competence, ethical reasoning, and spiritual-moral awareness. Furthermore, frameworks such as the UNESCO Recommendation, the US Intelligence Community's AI Ethics Framework, and Islamic ethical principles (including khilafah, amanah, ‘adl, and niyyah) all underscore the necessity of human accountability, transparency, and justice in the application of AI. Conclusion: Educational transformation in the digital age requires cultivating strong moral identity and comprehensive AI literacy, achieved through integrated approaches, continuous assessment, and the reinforcement of responsibility, leading to ethical engagement and the preservation of human agency. مقدمه ‌و هدف: با گسترش هوش مصنوعی، درک تعامل اخلاقی کاربران با این فناوری اهمیت یافته است. این پژوهش با تأکید بر نقش هویت اخلاقی، به بررسی رابطه آن با سواد هوش مصنوعی و تأثیر این دو بر رفتار اخلاقی در استفاده از سیستم‌های هوشمند می‌پردازد. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر به روش کتابخانهای با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع روانشناسی اخلاق، اخلاق هوش مصنوعی، چارچوب های اخلاق اسلامی و رهنمودهای کاربردی جامعه اطلاعاتی انجام شده است. یافته ها: مطالعه منابع نشان میدهد که هویت اخلاقی (شامل درونی سازی صفاتی مانند انصاف، صداقت و مسئولیتپذیری) نقش واسطه ای و تعدیلگر در نحوه تفسیر خروجیهای هوش مصنوعی، ارزیابی ریسکهای اخلاقی و تصمیمگیری دارد. در حالی که سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند استدلال اخلاقی را شبیهسازی کنند، فاقد عاملیت اخلاقی اصیل، آگاهی، قصد (نیت) و مسئولیت پذیری هستند. مدلهای معاصر هوش اخلاقی-اخلاقی بر این نکته تأکید دارند که سواد هوش مصنوعی اثربخش باید سه بعد شایستگی فنی، استدلال اخلاقی و آگاهی معنوی-اخلاقی را تلفیق کند. همچنین، چارچوبهایی مانند توصیه نامه یونسکو، اخلاق هوش مصنوعی جامعه اطلاعاتی ایالات متحده و اصول اخلاقی اسلامی (از جمله خلافت، امانت، عدل و نیت) همگی بر ضرورت پاسخگویی انسانی، شفافیت و عدالت در کاربست هوش مصنوعی تأکید دارند. نتیجه گیری: تحول آموزش در عصر دیجیتال نیازمند پرورش هویت اخلاقی قوی و سواد جامع هوش مصنوعی است که از طریق رویکردهای تلفیقی، ارزیابی مستمر و تقویت مسئولیت‌پذیری محقق شده و به تعامل اخلاقی و حفظ عاملیت انسانی می‌انجامد.

http://www.jopre.ir/article_244453_788d35592688bc7dc253da1abf803e04.pdf

دکتر علیرضا قاسمی زاد فصلنامه انگاره های نو در تحقیقات آموزشی 2980-9169 5 15 2026 03 27 Effectiveness of Teaching as a Driver of Educational Innovation اثربخشی تدریس به عنوان پیشران نوآوری آموزشی 26 35 244454 FA شیدا رویین تن آموزش و پرورش Journal Article 2026 04 25 Introduction and Objective: The teacher, as the focal element of the teaching-learning process, plays a decisive role in the quality of the educational system. However, many teachers still adhere to traditional methods. This study aims to synthesize the findings of previous research in the field of effective teaching and educational innovation, identify the main components of effective teaching, analyze the barriers to implementing innovative teaching methods, and provide practical solutions. Methodology: The present study is applied in terms of purpose and qualitative and descriptive-analytical in terms of data nature, conducted using a library-based (documentary) method. Four main studies—including field research in disadvantaged schools in Sri Lanka, a review study on innovation in the U.S. educational system, mixed-methods research in Indonesian vocational schools, and a phenomenological study in elementary schools in Tehran—form the basis of the analysis. Findings: Effective teaching has six main components: the teacher's moral and personality characteristics, specialized characteristics, teaching skills, educational assessment, psychological responsiveness, and classroom management. The barriers to implementing innovative teaching methods are classified into three categories: structural (lack of effective time, lack of specialized spaces, test-oriented policies), human (lack of continuous professional development opportunities, gap between theory and practice, resistance to change, reduced student motivation), and technological (lack of hardware and infrastructure, low teacher competency, technocentrism syndrome). Conclusion: Practical solutions include improving teaching methods and teacher-student relationships (teacher level), creating a professional learning culture and lesson study at school (school level), and providing infrastructure, revising the curriculum, and changing the teacher evaluation system from a supervisory-punitive approach to a developmental-supportive one (educational system level). مقدمه و هدف: معلم به عنوان عنصر کانونی فرایند یاددهی-یادگیری، نقشی تعیین‌کننده در کیفیت نظام آموزشی دارد، با این حال بسیاری از معلمان همچنان به روش‌های سنتی پایبند هستند. این پژوهش با هدف تلفیق یافته‌های مطالعات پیشین در حوزه تدریس اثربخش و نوآوری آموزشی، شناسایی مؤلفه‌های اصلی تدریس اثربخش، تحلیل موانع اجرای روش‌های نوین تدریس و ارائه راهکارهای عملی انجام شده است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت داده‌ها، کیفی و از نوع توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از روش کتابخانه‌ای انجام شده است. چهار مطالعه اصلی شامل پژوهش میدانی در مدارس مناطق محروم سریلانکا، مطالعه مروری بر نوآوری در نظام آموزشی آمریکا، پژوهش ترکیبی در هنرستان‌های اندونزی و مطالعه پدیدارشناختی در مدارس ابتدایی تهران، مبانی تحلیل را تشکیل داده‌اند. یافته‌ها: تدریس اثربخش دارای شش مؤلفه اصلی است: ویژگی‌های اخلاقی و شخصیتی معلم، ویژگی‌های تخصصی، مهارت‌های تدریس، ارزشیابی آموزشی، کشش روان‌شناسانه و مدیریت کلاس. موانع اجرای روش‌های نوین تدریس در سه دسته ساختاری (کمبود زمان مؤثر، کمبود فضاهای تخصصی، سیاست‌های آزمون‌محور)، انسانی (کمبود فرصت‌های توسعه حرفه‌ای، شکاف بین نظریه و عمل، مقاومت در برابر تغییر، کاهش انگیزه دانش‌آموزان) و فناورانه (کمبود سخت‌افزار، شایستگی پایین معلمان، سندرم تکنومرکزی) قابل طبقه‌بندی است. نتیجه‌گیری: راهکارهای عملی شامل بهبود روش تدریس و رابطه معلم با دانش‌آموز (سطح معلم)، ایجاد فرهنگ یادگیری حرفه‌ای و درس‌پژوهی در مدرسه (سطح مدرسه)، و تأمین زیرساخت‌ها، اصلاح برنامه درسی و تغییر نظام ارزشیابی معلمان به رویکرد توسعه‌ای (سطح نظام آموزشی) است.

http://www.jopre.ir/article_244454_c85c626e0e22621ca2b7e8939579c3f0.pdf

دکتر علیرضا قاسمی زاد فصلنامه انگاره های نو در تحقیقات آموزشی 2980-9169 5 15 2026 03 21 Economic Globalization, Social Justice and Environmental Well-being جهانی‌شدن اقتصادی، عدالت اجتماعی و رفاه زیست‌محیطی 36 44 245327 FA مهروش بیرق دار کشکولی دبیر جامعه شناسی،آموزش و پرورش عشایری فارس Journal Article 2026 04 09 Introduction and Objective: This study aims to investigate the impact of economic globalization on social justice and environmental well-being in developed and developing countries, given concerns about the unfair distribution of benefits, widening income gaps between North and South, and environmental degradation. Research Methodology: The present study is classified as descriptive-analytical research in terms of method. The required data were collected using a documentary (library) method by reviewing written and digital sources. Findings: The findings indicate that economic globalization has dual consequences. On the one hand, increased foreign investment, economic growth, and technology transfer can lead to improved living standards and public welfare. On the other hand, unfair distribution of benefits, widening income gaps between North and South countries, reduced job security for low-skilled workers, and environmental degradation are among its negative consequences. In the field of environmental well-being, the results of empirical studies show that in developed countries, due to access to clean technologies, efficient institutions, and advanced environmental standards, globalization has a positive effect after crossing a certain threshold. However, in developing countries, due to technical, financial, and regulatory constraints, this effect remains negative. Factors such as the level of economic development, quality of governance, human capital, technological capacity, and environmental regulations play a decisive role in the differences in the consequences of globalization. Conclusion: Economic globalization is neither inherently good nor bad; Benefiting from globalization requires strengthening institutions, developing clean technologies, improving education, and implementing sustainable development policies. مقدمه و هدف: جهانی‌شدن اقتصادی یکی از مهم‌ترین تحولات قرن بیستم و بیست‌ویکم است که با گسترش تجارت بین‌المللی، جریان سرمایه و انتقال فناوری، ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی جوامع را متأثر ساخته است. با وجود فرصت‌های ایجادشده برای رشد اقتصادی، نگرانی‌هایی درباره توزیع ناعادلانه منافع و پیامدهای منفی بر عدالت اجتماعی و محیط زیست وجود دارد. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر جهانی‌شدن اقتصادی بر عدالت اجتماعی و رفاه زیست‌محیطی در کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه است. روش شناسی پژوهش: پژوهش پیش‌رو از نظر روش، در زمره تحقیقات توصیفی-تحلیلی قرار می‌گیرد. داده‌های مورد نیاز با استفاده از روش اسنادی (کتابخانه‌ای) و با مرور منابع مکتوب و دیجیتال گردآوری شده‌اند. یافته‌ها:یافته‌ها نشان می‌دهد که جهانی‌شدن اقتصادی دارای پیامدهای دوگانه است. از یک سو، افزایش سرمایه‌گذاری خارجی، رشد اقتصادی و انتقال فناوری می‌تواند به بهبود سطح زندگی و رفاه عمومی منجر شود. از سوی دیگر، توزیع ناعادلانه منافع، افزایش شکاف درآمدی میان کشورهای شمال و جنوب، کاهش امنیت شغلی اقشار کم‌مهارت و تخریب محیط زیست از جمله پیامدهای منفی آن است. در حوزه رفاه زیست‌محیطی، نتایج مطالعات تجربی نشان می‌دهد که در کشورهای توسعه‌یافته، به دلیل برخورداری از فناوری‌های پاک، نهادهای کارآمد و استانداردهای زیست‌محیطی پیشرفته، جهانی‌شدن پس از عبور از یک آستانه مشخص اثر مثبت دارد؛ اما در کشورهای درحال‌توسعه به دلیل محدودیت‌های فنی، مالی و نظارتی، این اثر منفی باقی می‌ماند. عواملی مانند سطح توسعه اقتصادی، کیفیت حکمرانی، سرمایه انسانی، ظرفیت فناوری و مقررات زیست‌محیطی نقش تعیین‌کننده‌ای در تفاوت پیامدهای جهانی‌شدن دارند. نتیجه‌گیری: جهانی‌شدن اقتصادی به‌خودی‌خود نه سودمند است و نه زیانبار؛ بهره‌مندی از مزایای جهانی‌شدن و کاهش آثار منفی آن مستلزم تقویت نهادهای اقتصادی و اجتماعی، توسعه فناوری‌های پاک، بهبود نظام آموزشی و اجرای سیاست‌های مبتنی بر توسعه پایدار است.

http://www.jopre.ir/article_245327_45149f1e790324fa8a081937d523e404.pdf